सोमबार, साउन १८ २०८३ | Monday 3rd August 2026 
लोकसेवा आयोगले स्थानीय तहका लागि नौ हजार कर्मचारी पदपूर्तिका लागि आवेदन आह्वान गरेको छ ।
आयोगले बुधबार स्थानीय तहमा रिक्त रहेका पदहरु पदपूर्ती गर्न प्राविधिक र अप्राविधिक दुबैतर्फ गरी कुल नौ हजार एक सय ६१ जनाका लागि आवेदन माग गरेको हो ।
लोक सेवा आयोगले चौथो, पाँचौ र छैठौं तहका लागि प्राविधिक तथा अप्राविधिकतर्फ विज्ञापन खुलाएको छ । प्रकाशित सूचनामा प्रत्येक गाउँपालिका, नगरपालिका छुट्टछ्ट्टै रुपमा पदपूर्ती हुने गरी सूचना निकालेको हो ।
आयोगका अनुसार असार ३ गतेसम्म र दोब्बर दस्तुर तिरेर साउन १० गतेसम्म अनलाइनमार्फत आवेदन दिन सक्नेछन् ।
दरखास्त दस्तुरका लागि तह ६ का लागि खुला १००० रुपैयाँ र समावेशी थप ४०० रुपैयाँ, तह ५ का लागि खुला ४०० र समावेशी रु २००, तह ४ का लागि खुलाका लागि रु ३०० समावेशीका लागि १५० तोकिएको छ ।
आयोगका अनुसार तह ४ र ५ का लागि १८ वर्ष पूरा भइ ३५ वर्ष ननाघेको र तह ६ का लागि २१ वर्ष पूरा भइ ३५ वर्ष ननाघेको हुनुपर्नेछ । त्यस्तै, महिला तथा अपांगको हकमा ४० वर्ष नकटेकाले आवेदन दिन सक्नेछन् ।-
तपार्इँले पढेका कुराहरु चाँडै विर्सेर हैरान हुनुहुन्छ भने अब टेन्सन नलिनु किनकी पढेकाे कुरा सम्झिन यी तरिका अपनाए तपार्इँकाे सम्झिने समय लम्बिन्छ।
१) अन्डरलाइन गरेर पढ्ने
कतिपयको बानी पढ्दै अन्डरलाइन गर्ने हुन्छ । त्यसो गर्दा अर्को पटक आफूलाई चासो लागेको विषय खोज्न सजिलो हुन्छ । परीक्षा दिने केही दिनअघि अन्डरलाइन गरेको विषय दोहो¥याउँदा सम्झन सजिलो हुन्छ ।
२) आफ्नो नोट आफैँ बनाउने
धेरैले परीक्षा आउने बेला साथीभाइसँग नोट मागेर पढ्ने गर्छन् । आफैँले नोट बनाउँदा सम्झन सजिलो हुन्छ । शिक्षकले भनेको केही प्वाइन्टको प्रयोग गर्ने र आफ्नै भाषामा नोट बनाउने विधि सजिलो हो । आफूले लेखेको कुरा प्रायः बिर्सिइन्न ।
३) लेख्ने पूर्वाभ्यास
पढेर एकै पटक परीक्षामा मात्र लेख्ने बानीले राम्रो नतिजा आउँदैन । परीक्षा दिँदा एउटा प्रश्न कम्तिमा ३ पटक अभ्यास गर्दा सजिलो हुन्छ । घरमा पहिले नै प्रश्न बनाएर खभ्यास गर्दा आत्मवल समेत बढ्छ ।
४) सर्टकट बनाएर पढ्ने
कतिपय फर्मुलाका बुँदा लामो र दिक्कलाग्दा हुन्छन् । सम्झन अप्ठ्यारो हुन्छ । इतिहास, विज्ञान, अर्थशास्त्र र गणितका सूत्र सम्झन सर्टकट बनाउँदा सजिलो हुन्छ । जस्तै गुड् म्यानेजरका क्वालिटी के हो भनेर अध्ययन गर्दा मानौँ ५ वटा पोइन्ट छ भने स्मार्ट भनेर पढ्ने जसको पूरा फुलफर्म एस भनेको स्पेसिफिक, एम भनेको मेजरेबल, आर भनेको रियलस्टिक, टि भनेको टाइम बाउन्डिङ हुन्छ । यसरी पढ्दा निकै सहज हुन्छ ।
५) प्रयोगात्मकमा ध्यान दिने
पढ्ने विषय पूरै थ्योरी छ भने त्यसलाई प्राक्टिकल बनाएर पढ्न सकिन्छ । मानौँ तपाईं नेपालीको विद्यार्थी हुनुहुन्छ भने कथा, कविता कसरी लेख्ने अभ्यास गर्न घोकेर भन्दा अरुले लेखेका कथा कविताको किताब पढ्दा उपयोगी हुन्छ । हरेक कुरा घोक्नुभन्दा प्रयोगात्मक के गर्न सकिन्छ भनेर ध्यान दिने हो भने पढेको कुरा बिर्सिइन्न ।
६) प्रश्नोत्तर गर्ने
साथीहरुबीच प्रश्नोत्तर गरेर पढ्दा जति फाइदा अरुमा हुन्न । सानो टिम बनाउनुस्, फर्मुला, पोइन्ट, परिभाषा आदिबारे एकअर्कासँग सोध्नुस्, त्यसो गर्दा आफूलाई के आउँछ, आउँदैन भन्नेबारे जानकार भइन्छ । आफ्नो कमी कमजोरी भएको विषयमा थप मिहिनेत गर्न सहज हुन्छ ।
७) साथीहरुसँग पर्याप्त छलफल गर्ने
पढ्दापढ्दै कुनै टपिक्स बुझिदै बुझिएन भने त्यस्तो अवस्थामा साथीसँग सल्लाह गर्नु उत्तम हो । समूह बनाएर आ–आफूले रुचीको विषयमा छलफलगर्दा सजिलो हुन्छ । दिनैपिच्छे फरक–फरक विषयमा छलफल गर्दा अप्ठ्राया विषय समेत सहज बन्छन् ।
८) सिम्बोल दिने
पढेका कुरालाई याद गर्नलाई संकेत पनि दिन सकिन्छ । जस्तो विभिन्न फर्मुलालाई विभिन्न कलरको नामाकरण पनि गर्न सकिन्छ ।
९) टाइमटेबल बनाउने
बोझ लिएर पढ्दा जति पढे पनि याद हुँदैन । कतिपयले पढ्न नभ्याएको पनि बताउँछन् । पढ्न समय व्यवस्थापन गर्नैपर्छ । पढ्ने समयलाई निश्चत समय छुट्याउनुपर्छ । कुन विषय कुन बेला पढ्ने समय छुट्याएर पढ्ने गर्नुपर्छ ।
स्याङ्जास्थित भिरकोट न.पा. वडा नं ३ मा रहेको सहिद शुक्र माध्यामिक विद्यालयबाट विद्यालय स्तरको अध्ययन पूरा गरेँ । स्कुलमा औसत विद्यार्थी हुँ । अध्ययनकै सिलसिलामा म पत्रकारिता पेसामा पनि जोडिएको थिएँ । तर, लोकसेवाप्रति रुचि लाग्यो र २०७० मा लोकसेवाबाट पहिलो प्रयासमै कम्प्युटर अपरेटरमा नाम निस्कियो । अंग्रेजी भाषामा मेरो राम्रो ज्ञान थियो ।
त्यहीकारण मैले परराष्ट्र सेवाअन्तर्गत अधिकृतको तयारी गरेँ । तर, २०७२ र २०७३ दुवै वर्ष म पहिलो पेपरमै असफल भएँ । खासमा आइक्युमा मेरो तयारी पुगेको थिएन । म बजारमा निस्किएका किताब पढ्थेँ ।
तर, त्यो पूर्ण नहुँदो रहेछ । २०७४ मा फेरि अधिकृतका लागि तयारी गरेँ । योपटकचाहिँ मैले आइक्यु अध्ययनका लागि इन्टरनेटको सहारा लिएँ । र, तेस्रो प्रयासमा अधिकृतमा नाम निकाल्न सफल पनि भएँ ।
पहिलो पत्र
पहिलो पत्रका लागि नियमित अभ्यास, विषयवस्तुको राम्रो ज्ञान र शीघ्र निर्णय क्षमता आवश्यक पर्छ । मैले आइक्यु, अंग्रेजी र सामान्य ज्ञान तीनवटै विधामा पूर्णांक र आफ्नो दक्षताबमोजिम समय छुट्याएँ र नियमित रूपमा अभ्यास गर्दै गएँ । सामान्य ज्ञानका लागि सम्झन सक्ने तवरले सूत्रबद्ध गरेँ ।
नियमित पत्रपत्रिका पढी समसामयिक विषयलाई एउटा छुट्टै कपीमा टिपोट गरेँ । अंग्रेजीका लागि इन्टरनेटबाट व्याकरणका अपवादका नियमहरू अभ्यास गरेँ । आइक्युको लागि वेबसाइट र युट्युबको सहाराले अभ्यास गरेँ ।
ट्युसन सेन्टरमा वेलावेलामा परीक्षा दिन गएँ । त्यसले गर्दा समय व्यवस्था गर्न सहज भयो । पढाइको लय मिल्ने केही साथीहरू मिलेर समूहमा पढियो भने त्यो झनै दिगो र प्रभावकारी बन्ने मेरो अनुभव छ ।
द्वितीय र तृतीयपत्र
लेखन अभ्यास राम्रो भएन भने ‘हेर्दा सबै जानेजस्तो, लेख्न थाल्यो केही पनि नजानेजस्तो’ हुने रहेछ । तोकिएको समयभित्र अरूको चित्त बुझ्ने गरी लेख्नु झनै चुनौतीपूर्ण कुरा हो ।
विषयगत तयारीका लागि म बजारमा पाइने पुस्तकमा मात्रै भर परिनँ । स्पष्ट बुझाइ नहुँदासम्म विषयवस्तुलाई बहुआयामिक दृष्टिकोणले विद्यमान अवस्थासँग दाँजेर केलाउने गर्थें ।
उदाहरणका लागि सरकारको परिभाषा खोज्नुप¥यो भने मैले हाम्रो सरकारलाई सम्झन्थेँ र त्यसका विभिन्न पक्षहरूलाई केलाउँथेँ । यसो गर्दा पुस्तकमा लेखेको भन्दा धेरै नै बढी ज्ञान हुँदो रहेछ । सँगसँगै एउटा विषयलाई अर्को विषयसँग जोडेर लेख्न सक्ने क्षमताको पनि विकास भयो ।
कुनै पनि विषय पढिसकेपछि मैले त्यसको व्यावहारिक अभ्यास कस्तो छ, सिद्धान्त र व्यवहारमा मेल खान्छ कि खाँदैन, त्यसको अकाट्य परिभाषा के हुन सक्छ भनेर धेरैबेर मनमनै मन्थन गर्थें । एक घन्टा पढेँ भने त्यसमाथि आधा घन्टा चिन्तन र लेखन अभ्यास गर्थें ।
लेखन अभ्यास राम्रो भएन भने ‘हेर्दा सबै जानेजस्तो, लेख्न थाल्यो केही पनि नजानेजस्तो’ हुने रहेछ । तोकिएको समयभित्र अरूको चित्त बुझ्ने गरी लेख्नु झनै चुनौतीपूर्ण कुरा हो ।
परराष्ट्रका थप दुई पत्र
परराष्ट्रको द्वितीय पत्रका लागि माथि भनिएजस्तै गरी अभ्यास गरेको थिएँ, भाषा मात्रै फरक हो । पहिलो पत्र ‘अंग्रेजी भाषा’को लागि मैले धेरै मिहिनेत त गरेको थिइनँ, तर कुनै कुरा मनमा आउनेबित्तिकै यसलाई नेपाली र अंग्रेजी दुवै भाषामा कसरी भन्न÷लेख्न सकिन्छ भनेर चिन्तन गर्थें ।
पत्रपत्रिकामा एउटै समाचारलाई अंग्रेजी र नेपाली भाषामा कसरी लेख्दा रहेछन् भनेर हेर्ने र अनुवाद गर्ने गर्थें । निबन्ध लेखनका लागि विषयवस्तुको बहुआयामिक विश्लेषण गर्ने बानीले सहज भयो ।
सूचना प्रविधि सीप परीक्षण र अन्तर्वार्ता
मैले पहिलेदेखि नै टाइपिङमा नियमित अभ्यास गर्ने गरेको थिएँ । त्यसैले टाइपिङमा पूरै अंक प्राप्त गरेँ । प्रयोगात्मक परीक्षामा पूर्णांकको नजिक–नजिक नम्बर ल्याउन सफल भएँ ।
लिखितमा मेरो न्याय, परराष्ट्र र प्रशासन तीनै सेवामा नाम निस्केको थियो । न्याय सुनिश्चित थियो, तर न्यायमा अन्तर्वार्ता दिनेबित्तिकै परराष्ट्र र प्रशासनमा आउने बाटो नै रोकिन्थ्यो । त्यसैले धेरैजसो समय कुन सेवा छनोट गर्ने भन्नेमै बित्यो ।
अन्तर्वार्ताका लागि समय खर्चिन नभ्याए पनि पहिलेको तयारीले होला, खासै अप्ठ्यारो परेन । न्यायको अन्तर्वार्तामै सहभागी भइनँ । परराष्ट्र र प्रशासनको अन्तर्वार्ता दिएँ । नतिजा आउँदा परराष्ट्रमा नाम निस्कियो, साह्रै खुसी लाग्यो ।
परीक्षाअघिको अभ्यासमा जति गल्ती भयो, त्यति नै सुध्रिने मौका मिल्दो रहेछ । परीक्षामा गरेको एउटा गल्तीले अर्कैलाई विजयी बनाउँदो रहेछ । त्यसैले लोकसेवा तयारी गर्नेहरूले यो कुरालाई मनन गर्नु जरुरी छ ।
सुनार पररास्ट्र मन्त्रालयका शाखा अधिकृत हुन्।
