उपसभामुखमा कस्ले बाजि मार्ला ? यस्ताे छ तयारी

नेकपाबाट सभामुख हुने भएपछि संवैधानिक व्यवस्थाअनुसार उपसभामुख अर्को दलबाट हुनुपर्छ । प्रमुख प्रतिपक्षी दल कांग्रेस र प्रतिपक्षी दल राजपाले उपसभामुखमा दाबी गरेका छन् । तर, प्रतिनिधिसभामा बहुमत भएकाले नेकपाको निर्णय नै निर्णायक हुनेछ ।

राष्ट्रिय सभा निर्वाचनमा तालमेल तथा अन्य विषयमा समेत सहकार्य गर्दै अघि बढ्ने समझदारी भएकाले उपसभामुखमा नेकपाको समर्थन हुने राजपा नेताहरूको विश्वास छ । नेकपा र राजपाका शीर्ष नेताहरू निरन्तर अनौपचारिक छलफलमा छन् । नेकपाबाट प्रधानमन्त्रीसमेत रहेका अध्यक्ष केपी ओली, अर्का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ र महासचिव विष्णु पौडेल तथा राजपाबाट अध्यक्ष मण्डलका नेताहरू महन्थ ठाकुर र राजेन्द्र महतोबीच निरन्तर छलफल चलिरहेको छ । सोही छलफलको आधारमा नेकपाको सभामुख उम्मेदवारमा राजपाका प्रमुख सचेतक लक्ष्मणलाल कर्ण समर्थक बसेका हुन् ।

राजपाको समर्थन नेकपालाई भएकाले आफू समर्थक बसेको कर्णले बताए । ‘सभामुखमा हाम्रो समर्थन नेकपालाई छ’ कर्णले नयाँ पत्रिकासँग भने । तर, उपसभामुखको विषयमा भने सभामुखको निर्वाचनपछि निर्णय हुने उनले बताए । यद्यपि, राजपाले उपसभामुखका विषयमा पार्टीभित्र छलफलसमेत चलाइसकेको छ । चन्दा चौधरी र अमृता अग्रहरीको नाममा छलफल सुरु भएको राजपाका एक नेताले बताए । दुवै समानुपातिक सांसद हुन् ।

नेकपा प्रवक्ता नारायणकाजी श्रेष्ठले उपसभामुख कुन दलबाट बनाउने भन्ने निर्णय सभामुख निर्वाचनपछि मात्र हुने बताए । ‘कांग्रेस र राजपा दुवैले उपसभामुख दाबी गरेका छन्,’ श्रेष्ठले नयाँ पत्रिकासँग भने, ‘उपसभामुख कुन दलबाट बनाउने भन्ने निर्णय सम्भवतः सभामुख निर्वाचनपछि मात्र हुनेछ ।’राजपा महासचिव केशव झाले अनौपचारिक तहमा कुराकानी भएको बताए । ‘अनौपचारिक रूपमा संवादहरू भइरहेका छन्,’ झाले भने, ‘तर, उपसभामुखबारे औपचारिक छलफल १२ माघ (सभामुख निर्वाचन) पछि मात्रै हुन्छ ।’

नेकपा र राजपाबीच अनौपचारिक छलफल बाक्लिएपछि राजपाका वरिष्ठ उपाध्यक्षद्वय वृषेशचन्द्र लाल र सर्वेन्द्रनाथ शुक्ला, उपाध्यक्षद्वय गोविन्द चौधरी र रमेशप्रसाद यादव तथा महासचिव विजयकुमार सिंहले पार्टीमा निर्णय गरेर मात्र अघि बढ्न माग गरेका छन् । उनीहरूले मंगलबार संयुक्त विज्ञप्ति निकालेर राजनीतिक समिति र केन्द्रीय समिति बैठक तत्काल बोलाउन माग गरेका हुन् । लाल र यादव राष्ट्रिय सभाका सांसद हुन् । उनीहरूको दुईवर्षे कार्यकाल सकिँदै छ । सो स्थानमा राजपाले मृगेन्द्रसिंह यादव र शेखर सिंहलाई उम्मेदवार बनाएको छ ।

राजपाले दुई वर्षअघि तत्कालीन एमाले अध्यक्ष केपी ओलीलाई प्रधानमन्त्रीमा निःसर्त समर्थन गरेको थियो । तर, जिल्ला अदालत कैलालीले सांसद रेशम चौधरीलाई जन्मकैदको फैसला सुनाएपछि राजपाले समर्थन फिर्ता लिएको थियो । त्यसपछि लामो समयसम्म नेकपा–राजपाबीच संवादहीनताको अवस्था बन्यो । गत २ पुसमा राष्ट्रिय सभामा तालमेलको समझदारीसँगै नेकपा–राजपा पुनः नजिकिएका छन् ।

कांग्रेसको दाबी
कांग्रेसले पनि उपसभामुखको दाबी गरेको छ । दाबीलाई बलियो बनाउनकै लागि कांग्रेस संसदीय दल कार्यसमितिको मंगलबारको बैठकले सभामुखमा उम्मेदवारी नदिने निर्णय गर्‍यो । बैठकपछि कांग्रेस प्रमुख सचेतक बालकृष्ण खाणले दोस्रो ठूलो दल र प्रमुख प्रतिपक्षी भएकाले पार्टीले उपसभामुखका लागि गरेको दावी स्वभाविक भएको बताए । उनले भने ‘उपसभामुखका लागि कांग्रेसले गरेको दावीलाई उहाँहरू (नेकपा)ले सहयोग र समर्थन गर्नुपर्छ’ खाणले भने, ‘उपसभामुख कांग्रेसबाटै हुनेछ भन्नेमा हामी आशावादी छौँ ।’ अघिल्लो महिना मात्र सरकारबाट बाहिरिएको समाजवादी पार्टीले उपसभामुखमा दावी गरेको छैन । राष्ट्रिय जनमोर्चाले उपसभामुखको प्रस्ताव अस्वीकार गरेको छ ।